Rewitalizacja Dworu Bojarów i dawnego sanatorium w Otwocku. Szczegóły projektów!

W rejestrze polskich zabytków jest obecnie blisko 80 tys. zabytków nieruchomych, czyli różnego typu budowli. Jednak niepielęgnowane, popadają w ruinę, i w końcu trudno je ratować. Podobny los spotkał zabytkowy Dwór Bojarów w Otwocku (ul. Kraszewskiego) w czasach świetności, był obiektem uzdrowiskowym (1883 rok). W zakładzie leczono pacjentów m.in. kąpielami słonecznymi, wodnymi i dietą owocowo-warzywną. Okazały murowany budynek, wzniesiony niedaleko rzeki Świder we wsi Bojarów (później włączonej do Otwocka), wyraźnie wyróżniał się spośród drewnianych konstrukcji w stylu świdermajer. Dwór był nowoczesny, a budynek miał walory artystyczne – była tam wieża i spiczasty dach. Jego architektura była prosta, o monumentalnej formie, nawiązującej do siedzib ziemiańskich, charakteryzującej się doskonałymi proporcjami i malowniczym kształtem. 

Po II wojnie światowej na terenie zakładu założono szkołę rzemiosł artystycznych, którą zlikwidowano w 1990 roku (na potrzeby szkoły obok dworku wybudowano pawilony). W 2014 roku dużą część dworu strawił pożar. Z czasem dwór opustoszał i zaczął popadać w ruinę. 

Perełka Otwocka i sanatorium

Ta zabytkowa perełka Otwocka wpadła w oko znanemu hotelarzowi Władysławowi Grochowskiemu, który jest prezesem Grupy Arche. Deweloper uznał, że warto uratować nie tylko zabytkowy Dwór Bojarów (około 2,5 ha), ale także dawne sanatorium przeciwgruźlicze przy ul. Samorządowej w Otwocku (ok. 3 ha). Obydwie działki są zalesione. Deweloper, który słynie z imponujących projektów rewitalizacyjnych, zamierza przekształcić te miejsca w nowoczesne kompleksy dedykowane seniorom.

Dwie nieruchomości – dwie misje

Dla obu lokalizacji Grupa Arche opracowała program o nazwie „Arche Pokolenia”, który zakłada budowę wielofunkcyjnych kompleksów z usługami medycznymi, a także z mieszkaniami przeznaczonymi zarówno dla seniorów, jak i dla młodszych osób, aby łączyła, a nie separowała pokolenia. 

Zabytkowy szpital jest o wiele większy od Dworu Bojarów i zdecydowanie w lepszym stanie. Grupa Arche zaplanowała tam przede wszystkim usługi medyczne. Obydwa projekty są podobne, ale nie będą realizowane w tym samym czasie, ale deweloper powoli przygotowuje się do obydwu inwestycji. Dawne sanatorium przy ul. Samorządowej zostało zabezpieczone i jest objęte monitoringiem. Policzono także ilość drzew na terenie – na nich widnieją karteczki z numerkami. 

Nowoczesne osiedle 

Na terenach przy ul. Kraszewskiego  inwestor planuje wybudowanie osiedla z kilkunastoma budynkami mieszkalnymi (z werandami) ze 180 mieszkaniami i lokalami dla seniorów oraz dla osób wymagających stałej opieki. Będą tam także pomieszczenia do zapewnienia opieki krótko i długotrwałej. W założeniach dewelopera jest także zbudowanie akademiku lub hotelu do dłuższego pobytu. Na nowoczesnym osiedlu będzie również inne obiekty, takie jak: tężnia, ogród owocowo-warzywny, siłownia na powietrzu i jarchata, która służy do kąpieli słonecznych. 

Budynki mieszkalne zostaną wybudowane wokół dworu – w centralnym punkcie terenu będzie zrewitalizowany Dwór Bojarów, gdzie powstanie restauracja/kawiarnia wraz z salami przeznaczonymi do integracji międzypokoleniowej. Sale integracyjne będą stanowić przestrzeń dla różnorodnych wydarzeń społecznych, warsztatów czy spotkań klubów zainteresowań, umożliwiając mieszkańcom aktywne uczestnictwo w życiu społecznym. 

Trudna rewitalizacja

Z uwagi na to, że dwór popadł w ruinę, prace rewitalizacyjne będą trudne. Pozostały resztki ścian murowanych, fragmenty tynków, fundamentów i schodów. Docelowo zabytkowy obiekt ma być dostosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, ale rewitalizacja będzie przebiegała zgodnie z wymogami zawartymi w dokumentacji uzgodnionej przez Mazowieckiego Konserwatora Zabytków. 

Txt./fot. Agnieszka Jaskulska





fot. Mazowiecki Konserwator Zabytków


Funkcję mieszkaniowo-usługową w dawnym Dworze Bojarów uzupełnią m.in.: tężnia, ogród owocowo-warzywny, siłownia na powietrzu. Fot. Arche