Protest mieszkańców przeciwko planowanej budowie autostrady A50 przez Gminę Wiązowna

Kontrowersyjne plany Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (związane z budową Centralnego Portu Komunikacyjnego), by poprowadzić w ramach Obwodnicy Aglomeracji Warszawskiej (OAW) trzecią już drogę szybkiego ruchu przez Gminę Wiązowna wywołały natychmiastowy protest jej mieszkańców. Od miesiąca w ramach założonego Stowarzyszenia„Nie tędy droga” podejmują akcje informacyjne i działania formalno-prawne przedstawiając szereg argumentów środowiskowych, społecznych, ekonomicznych i formalnych, które mają uświadomić GDDKiA skandaliczność i pochopność rekomendowanego czerwonego wariantu korytarza. Obecnie została złożona do GDDKiA petycja, planowane są interpelacje poselskie, a także petycja online.  Stowarzyszenie działa we współpracy z samorządami, petycja znalazła poparcie m.in. Wójta i Rady Gminy Wiązowna, Rady Powiatu Otwockiego, Rady Miasta Otwocka, Wójta i Rady Gminy Dębe Wielkie. Zaproponowane przez GDDKiA koncepcje opiniuje negatywnie także Nadleśnictwo Celestynów.

Petycja, złożona  w ubiegłym tygodniu przez Stowarzyszenie Nie tędy Droga i Stowarzyszenie Eko-Glinianka zawiera postulat odstąpienia od WARIANTU CZERWONEGO i ZIELONEGO korytarza OAW/ A50 na odcinku Most na Wiśle – Dębe Wielkie i poprowadzenia korytarza drogowego poza gminą Wiązowna, a jednocześnie zgłasza propozycję wyznaczenia korytarza drogi OAW/A50 w śladzie zbliżonym do drogi DK50 Most na Wiśle – Mińsk Mazowiecki, ze zmianą kategorii drogi z autostrady na drogę ekspresową na wymienionym odcinku.

Stowarzyszenie nie kwestionuje potrzeby budowy Obwodnicy Aglomeracji Warszawskiej  nie zgadza się jedynie na przeprowadzenie jej w proponowanych lokalizacjach. W rzetelnie przygotowanej petycji – ponad 20-stronnicowym dokumencie,  opartych na ekspertyzach kontrargumentów – przebieg korytarza przez obszar Natura 2000, Rezerwaty Rzek Świder i Mieni, przez najcenniejsze, stanowiące jednolitą strukturę leśną tereny Mazowieckiego Parku Krajobrazowego, wiąże się z nieodwracalną i katastrofalną dewastacją przyrody, osuszeniem chronionych torfowisk, zniszczeniem siedlisk, wycinką ponad 160 ha lasów – zielonych płuc aglomeracji warszawskiej, pogorszeniem jakości powietrza, zwiększeniem emisji spalin i poziomu hałasu.  Realizacja inwestycji w forsowanym przebiegu i formie spowodowałaby zniszczenie obszarów chronionych prawem krajowym i prawem Unii Europejskiej, a także w ogromnym stopniu przyczyni się do negatywnych zmian klimatu.

-Kilka lat temu społecznie posadzono tu około 50 tysięcy sadzonek buka, żeby zmienić charakterystykę tego lasu, by produkował jeszcze więcej tlenu. Decyzja GDDKiA spowoduje jego wycięcie – nie ma na to naszej zgody! – mówi Jolanta Koczorowska, radna powiatu otwockiego i członkini Stowarzyszenia „Nie tędy droga”.

Proponowana trasa biegnie dodatkowo w niebezpiecznej odległości od Narodowego Centrum Badań Jądrowych. W porównaniu do północnej, zachodniej i południowej części rekomendowanego ringu OAW po stronie wschodniej przebiega najbliżej Warszawy (w odległości ok. 7-10 km od POW),  przecinając aglomerację warszawską, zamiast ją otaczać. Mieszkańcy nie mogą się zgodzić także na trzecią już drogę szybkiego ruchu (oprócz S17 i A2), która pogłębi fragmentację intensywnie rozwijającej się w kierunku zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej gminy (tereny są oczywistą rezerwą mieszkaniową aglomeracji warszawskiej, świadczy o tym 56% wzrost liczby mieszkańców na terenie gminy Wiązowna przez ostatnie 20 lat).

-Walory zielone Gminy Wiązowna są doskonale znane warszawiakom i mieszkańcom sąsiednich gmin - to miejsce wypoczynku tysięcy osób. Z roku na rok przyjeżdża tu coraz więcej turystów – grzybiarzy, rowerzystów, kolarzy, kajakarzy, biegaczy, rodzin z dziećmi szukających wytchnienia od zgiełku miasta. Na terenie Gminy odbywa się wiele wydarzeń kulturalnych i sportowych, m.in. Półmaraton Wiązowski, Szanty nad Laguną itp. Znajdują się tutaj miejsca historyczne, m.in. sławna „Pierzyna”. Planowany korytarz wymaże je z pamięci - mówi Sylwia Piwowar, mieszkanka Malcanowa, członkini Stowarzyszenia „Nie tędy droga”.

Gmina Wiązowna stanowi zżytą społeczność, która spotyka się m.in. przy  społecznie zbudowanej kładce na Świdrze w Kopkach, czy jeziorku Laguna w Malcanowie, gdzie inicjuje imprezy kulturalne. Autostrada spowoduje, że te integracyjne miejsca mogą zniknąć z powierzchni ziemi. Budowa drogi pogorszy warunki codziennego życia mieszkańców, przede wszystkim w zakresie zdrowotnym, komunikacyjnym, kulturalnym i ekonomicznym. Mieszkańcy obawiają się także wysiedleń, zmniejszenia wartości obciążonych kredytami działek i domów.

W petycji wskazano m.in. na to, że pomysł budowy obwodnicy nie znajduje odzwierciedlenia w dokumentach strategicznych dotyczących rozwoju społeczno-gospodarczego i przestrzennego powiatu otwockiego oraz poszczególnych gmin. Istotny jest fakt, samorządy powiatu otwockiego, Mińska, Gminy Dębe Wielkie są przeciwne budowie drogi w korytarzu czerwonym i zielonym - wskazany obszar korytarza nigdy nie był rekomendowany jako potencjalna autostrada. Dodatkowo rekomendacje GDDKiA opierają się na nieaktualnych danych dotyczących m.in. pomiaru hałasu, spalin (sprzed oddania do użytku S17 i A2). Poza tym można wątpić w zasadność wydawania środków budżetowych na powielenie na obszarze jednej gminy dwóch niemal równoległych autostrad oddalonych od siebie jedynie o 7-10 km.

Warto przeanalizować zaproponowany w petycji wariant alternatywny poprowadzenia OAW śladem zbliżonym do DK50, ponieważ od lat był brany pod uwagę jako naturalna obwodnica aglomeracji, jest najkorzystniejszy pod względem przyrodniczym, rozwój mieszkalnictwa uwzględniał przyszłą rozbudowę DK50, wykorzysta już zaplanowaną obwodnicę Kołbieli. Dodatkowo, na zmianie drogi z autostrady na drogę ekspresową (zjazdy nie co 15 a co 5 km)  skorzystają gminy i ruch lokalny, ponieważ trasa nie będzie jedynie tranzytem dla tirów jadących z zachodu Europy i CPK do wschodniej granicy UE.  Wykonywanie tranzytu przez Gminy w bezpośredniej bliskości Warszawy to idea, która na pewno nie spotka się z poparciem społecznym, jest nieuzasadniona ekonomicznie. Wariant alternatywny minimalizuje wymienione w petycji zagrożenia, niekorzystne czynniki i konflikty.

Autorzy petycji zwracają także uwagę, że prezentowane przez GDDKiA korytarze przebiegu drogi zostały naniesione na mapy sprzed kilku lat, co widać m.in. po braku naniesionych na plany niektórych inwestycji drogowych. Może to sugerować, że symulacje, prognozy, analizy i projekty zostały sporządzone w oparciu o nieaktualne dokumenty. W przypadku terenów o dynamicznym rozwoju budownictwa mieszkaniowego może to mieć szczególnie istotne znaczenie.

Petycję podpisało ponad 50 podmiotów publicznych, m.in. Wójt i radni Gminy Dębe Wielkie, Wójt i radni Gminy Wiązowna, Marcin Podsędek, Wiceprzewodniczący Sejmiku Województwa Mazowieckiego, posłanka Kamila Gasiuk-Pichowicz,  Starosta Wicestarosta i radni Powiatu Otwockiego, Stowarzyszenie Puszcza Mazowiecka, Stowarzyszenie Przyjaciół Radiówka, Towarzystwo Przyjaciół Otwocka, sołtysi,  Rady rodziców.  Specjalną uchwałą poparła petycję Rada Miasta Otwocka.

Przedstawiciele Stowarzyszenia zwracają uwagę, że podobne zastrzeżenia co do zbyt pochopnego wyboru korytarza zgłaszają także powiat piaseczyński oraz powiat wołomiński. „Nie tędy droga” planuje koalicję ze wszystkimi gminami dotkniętym wizją rekomendowanego przez GDDKiA korytarza. Jeśli po otrzymaniu petycji GDDKiA nie znajdzie przestrzeni do rozmów z mieszkańcami i samorządami, przewidziane jest  nasilenie protestów – w tej chwili trwa akcja informacyjna, rozdawane są ulotki, rozwieszane  banery, następny krok to petycja online, która dotrze do szerokiego odbiorcy, a także kolejne spotkania online z koordynatorami i mieszkańcami, zaangażowanie aktywistów ekologicznych.

-Plany GDDKiA ignorują bezcenne tereny zielone, zdecydowany sprzeciw mieszkańców, a także zdrowy rozsądek. Nie chcemy mieszkać w betonowej dżungli. Na tym etapie zdecydowanie wątpimy w kompetencje tej instytucji – za pochopnymi decyzjami pójdą przecież olbrzymie fundusze ze środków publicznych.  Naszym celem jest także, aby kolejny krok – STEŚ – Studium Techniczno-Ekonomiczno-Środowiskowe objęło nie tylko warianty w korytarzu czerwonym proponowanym przez GDDKiA, lecz także w tym alternatywnym, rekomendowanym przez nas wariancie południowym, bliższym trasy DK50 – przekonuje Łukasz Zieliński, prezes Stowarzyszenia „Nie tędy droga”.

Do dnia obecnego GDDKiA nie opublikowała pełnej wersji Studium korytarzowego, w oparciu, o  który rekomenduje optymalny wariant, nazywając go dokumentem wewnętrznym. Nie można go także otrzymać w trybie dostępu do informacji publicznej. Rekomendacja najbardziej optymalnego korytarza opiera się więc jedynie na streszczeniu Studium korytarzowego.

W streszczeniu Studium korytarzowego nie zostały uwzględnione  żadne z uwag wysyłanych w 2020 r. przez mieszkańców Gminy Wiązowna w ramach konsultacji społecznych przeprowadzonych przez CPK Sp. z o.o., dotyczących planowanych korytarzy. Podczas spotkania online GDDKiA 25-27 stycznia 2021 samorządowcy zostali poinformowani o wybranym wariancie czerwonym bez możliwości konsultacji.

Prezentacja GDDKiA

W dniach 3-4 marca br. na zlecenie Stowarzyszenia „Nie tędy droga” i Gminy Wiązowna został wykonany sondaż na losowej, reprezentatywnej próbie N=405 mieszkańców gminy Wiązowna. Wynika z niego, że o planach poprowadzenia nowej autostrady (pełniącej funkcję Obwodnicy Aglomeracji Warszawskiej) przez gminę Wiązowna słyszało 95% badanych. Opinie na temat koncepcji budowy kolejnej (po S2, A2 i S17) nowej drogi szybkiego ruchu są negatywne - 81% badanych nie chce tej drogi w swojej gminie, 49 % badanych uważa, że nowa droga powinna być poprowadzona w miejscu obecnej drogi krajowej nr 50 jako przebudowa do klasy drogi ekspresowej, a 12% uważa, że ta obwodnica w ogóle nie jest potrzebna.

Mieszkańcy gminy w przeważającej większości wybrali to miejsce i chwalą je za bliskość przyrody (54%) oraz ciszę i spokój (29%). Nowa droga niewątpliwie zmieniłaby te tereny. Co istotne, proponowany korytarz dla OAW w gminie Wiązowna został wyznaczony przez obszar kilku najdynamiczniej rozwijających się sołectw, gdzie w ciągu ostatnich 20 lat przyrost nowych mieszkańców sięgnął ponad 50%. Tak więc ewentualna autostrada przechodziłaby wśród osiedli nowych domów, które powstały w ostatnich latach. Przeciętny wiek domu w wyznaczonym korytarzu (czyli takich, które zostałyby wyburzone) to 15 lat, przy czym 1/3 wszystkich domów w korytarzu powstała po 2011 roku.

Wyniki sondażu przeprowadzonego wśród mieszkańców Gminy Wiązowna przez niezależną agencję badawczą Smartscope.

Pełny tekst petycji 
Petycja online 

Więcej informacji

FB Nie tędy droga
Twitter Nie tędy droga


_______________

Stowarzyszenie „Nie tędy droga” powstało w odpowiedzi na planowaną budowę A50 w ramach Obwodnicy Aglomeracji Warszawskiej.To spontaniczna inicjatywa lokalnej społeczności, która została zaalarmowana niepokojącymi wiadomościami, dotyczącymi planowanych, preferowanych korytarzy transportowych, które mają przebiegać przez środek Gminy Wiązowna.

Celem Stowarzyszenia jest koordynacja działań lokalnej społeczności na rzecz powstrzymania inwestycji w obecnie planowanym kształcie, priorytetem -  obrona integralności Gminy Wiązowna, ochrona jej przyrodniczych walorów (Mazowiecki Park Krajobrazowy, obszary Natura 2000, Dolina Środkowego Świdra), a także zachowanie tych cech, które powodują, ze teren Gminy jest miejscem rekreacji nie tylko dla tutejszych mieszkańców, ale także mieszkańców sąsiednich gmin i Warszawy.