22.08.2024 06:00

Cegielnia i dawny Teklin w kadrach! Przyjdź na spotkanie w kawiarni

cegielnia teklin,cegielnia otwock,zofiówka otwock,sanatorium otwock,teklin goldman,kawiarnia otwock

To będzie ciekawe wydarzenie, gdzie można poznać przeszłość Teklina, części Otwocka, gdzie w dawnych czasach znajdowała się cegielnia. To tu wytwarzano cegły do budowy m.in. Zofiówki. Co się stało z cegielnią? Gdzie i kiedy odbędzie się spotkanie pn. Teklińskie Slajdowisko?

Czy zastanawialiście się kiedyś, jak wyglądał świat sprzed stu lat? Czasami najpiękniejsze opowieści kryją się w starodawnych fotografiach, które mogą zabrać nas w podróż do przeszłości, odtwarzając ciężką codzienną pracę, beztroskie chwile dzieciństwa czy miejsca, których dziś już nie ma. W piątek, 23 sierpnia zapraszamy na wyjątkowe wydarzenie – Teklińskie Slajdowisko! To spotkanie odbędzie się o godz. 18.00 w klimatycznej kawiarni przy ul. Hożej 2/5U w Otwocku. W czasie wydarzenia uczestnicy przeniosą się w świat dawnego Teklina poprzez pokaz starodawnych zdjęć.

To będzie wspólne odkrywanie zapomnianych opowieści i historii, a także lokalnych anegdot, które organizatorzy „zbierali” od najstarszych mieszkańców. – Jeśli przechowujecie stare fotografie z terenu Teklina, nie zapomnijcie ich zabrać! Takie zdjęcia mogą być cennym uzupełnieniem naszej kolekcji i wzbogacić wspólne wspomnienia – wyjaśniają organizatorzy wydarzenia: Cegielnia Teklin (profil w mediach społecznościowych, który prowadzą Mateusz Łukaszewicz i Zuzanna Gniadek).

Każdy drewniak i świdermajer wymagał podmurówki

Cegielnia „Teklin" rozpoczęła swoją działalność w 1894 roku. Przedsiębiorstwo Goldmana przez wiele dekad wytwarzało cegły, które były wykorzystywane do budowy wielu obiektów w Otwocku.

Przedsiębiorstwo Goldmana doskonale wpasowało się w okres rozkwitu kuracyjnego miasta, który przypadał na początek XX wieku. – Wówczas w Otwocku zaczęły powstawać liczne sanatoria i pensjonaty, przyciągane sprzyjającymi warunkami klimatycznymi do leczenia chorób płucnych, zwłaszcza gruźlicy. W tym czasie modne stało się budowanie domów w stylu nadświdrzańskim, który pod koniec lat 40. XX wieku poeta Konstanty Ildefons Gałczyński żartobliwie nazwał „Świdermajer” – podkreśla Cegielnia Teklin. – Każdy taki dom wymagał solidnej podmurówki, na której mogła osiadać masywna, drewniana konstrukcja, oraz trwałego, murowanego komina z piecem kaflowym, co umożliwiało całoroczne ogrzewanie budynku. I ten wzrost zapotrzebowania na cegłę wykorzystał Adolf Goldman, właściciel cegielni „Teklin” – wyjaśniają organizatorzy wydarzenia.

Wszyscy budowali z cegieł z Teklina

Oprócz drewnianych świdermajerów w Otwocku powstawały także okazałe, murowane budynki. – Jednym z nich był znany nie tylko w okolicy, ale także w kraju – szpital psychiatryczny „Zofiówka„, który powstał od 1908 roku. – Cegielnia „Teklin" odegrała kluczową rolę w budowie zabudowań zakładu, będąc jednym z głównych dostawców cegieł. Pawilon męski, który postawiono jako pierwszy, został w całości wybudowany z cegły sygnowanej 'TEKLIN' oraz 'A.G.' – wyjaśnia Cegielnia Teklin. I tłumaczy: – Specjalnie dla tej inwestycji Adolf Goldman doprowadził bocznicę kolejki wąskotorowej, co umożliwiło swobodny transport potrzebnych surowców. Tak wielkie zamówienie na cegły stanowiło kamień milowy w historii cegielni i umożliwiło dalszy rozwój przedsiębiorstwa. Niestety, z biegiem lat szpital stał się pustostanem, co doprowadziło do jego stopniowego niszczenia, aż do stanu ruiny, odsłaniając sygnatury cegieł, które można łatwo zidentyfikować – podkreślają organizatorzy wydarzenia.

Cegły do budowy Zofiówki i sanatoriów

Cegielnia „Teklin" dostarczała również cegłę do budowy sanatorium Żydowskiego Towarzystwa Przeciwgruźliczego Brijus – Zdrowie (szpital przy ul. Reymonta). – Prace nad budową rozpoczęły się w 1911 roku i trwały cztery lata. Cegielnia dostarczała materiały budowlane transportowane bocznicą kolejki wąskotorowej, podobnie jak przy budowie Zofiówki. Było to kolejne znaczące zamówienie, które przyczyniło się do dalszego rozwoju przedsiębiorstwa. Z biegiem lat bocznicą kolejową przewożono również materiały do budowy Sanatorium m.st. Warszawy, które stało się trzecim wielkim budynkiem wybudowanym m.in. z cegieł 'TEKLIN' – tłumaczy Cegielnia Teklin. I podkreśla, że dzięki ciągłemu rozwojowi miasta i budowie trzech sanatoriów, cegielnia cieszyła się dużym popytem na cegłę.

Jednakże, gdy zakończono realizację dużych zamówień i zainteresowanie nowymi pensjonatami zmniejszyło się, sytuacja zaczęła się zmieniać. W obliczu zbliżającej się wojny oraz problemów finansowych cegielnia ostatecznie upadła i nigdy nie wznowiła działalności.

Interes zaczął upadać

Cegielnia zatrudniała wiele osób o różnych specjalizacjach, w tym nie tylko zwykłych robotników, ale również strycharzy i maszyniści. – Najwięcej cegły produkowano w okresie letnim, kiedy sprzyjające warunki pogodowe umożliwiały szybkie suszenie gliny na słońcu – opisuje Cegielnia Teklin. Po wybuchu wojny cegielnia została zamknięta, a jej tereny skonfiskowane przez III Rzeszę na potrzeby wojskowych magazynów i zaplecza żywnościowego dla pobliskiego szpitala. – Wtedy na terenie cegielni znajdowały się ogród warzywny, sad oraz pola z żytem, które były uprawiane przez zatrudnionych mieszkańców oraz specjalnie sprowadzonych pracowników – wyjaśnia Cegielnia Teklin. I tłumaczy, że byli pracownicy cegielni, mogli starać się o zatrudnienie w pobliskim Sanatorium Wojskowym. Taki los spotkał wielu byłych pracowników cegielni, którzy znaleźli zatrudnienie w okolicznych szpitalach.

Txt. AJ, Fot. Druga Rzeczpospolita oraz PRL w kolorze 1918-1989, Cegielnia Teklin